Uitspraak in het vizier

Op deze pagina wordt regelmatig een uitspraak geplaatst die van bijzondere waarde is voor de (rechts)praktijk, met name op het gebied van arbeidsomstandigheden en veiligheid. Voor uitspraken uit de dagelijkse praktijk van arbeidsomstandigheden en veiligheid verwijs ik naar de website van de NVVK, Jurisprudentie, Actueel en Archief. Deze site wordt elke maand door mij aangevuld met recente jurisprudentie. Daarnaast wordt in het tijdschrift Arbo Actueel elke veertien dagen de meest actuele rechtspraak op dit gebied opgenomen.

Geldboete wegens ernstig letsel 15-jarige stagiair

Door een ongeval raakt een vijftienjarige stagiaire tijdens het uitoefenen van zijn werkzaamheden ernstig gewond, met blijvend letsel tot gevolg. Het bedrijf wordt strafrechtelijk vervolgd. De rechtbank acht bewezen dat het bedrijf handelingen heeft verricht of nagelaten in strijd met de Arbowetgeving. Het bedrijf wordt veroordeeld tot een boete van € 40.000,-- waarvan € 20.000,-- voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. Bij het bepalen van de strafmaat heeft de rechtbank meegewogen, dat het bedrijf na het ongeval het veiligheidsbeleid en het beleid voor het werken met jeugdigen heeft aangescherpt.

Feiten

Een 15-jarige stagiair bestuurt in maart 2016 in de loods van zijn stagebedrijf in Tilburg voor het orderpicken een elektrische pallettruck. Op enig moment raakt hij met zijn linkervoet bekneld tussen de pallettruck en een vangrail/muur. Als gevolg daarvan loopt de tiener ernstig lichamelijk letsel op, gedeeltelijk van blijvende aard. Hij is 10 dagen in het ziekenhuis opgenomen. Zijn middenvoetsbeentjes zijn verbrijzeld en twee tenen zullen later nog worden  geamputeerd. Na onderzoek door de inspectie SZW (het ongeval is op camerabeelden te zien) wordt het bedrijf strafrechtelijk vervolgd. De onderneming wordt verweten, dat het in strijd met artikel 32 Arbowet al dan niet opzettelijk handelingen heeft verricht en/of nagelaten, meer in het bijzonder overtreding van art. 5 Arbowet (onvolledige RI&E) alsmede overtreding van de artikelen art. 1.36 en 1.37 (jeugdigen in RI&E en toezicht) en 7.17c Arbobesluit (werken met mobiel arbeidsmiddel met eigen aandrijving door jeugdige zonder specifieke deskundigheid). Het Openbaar Ministerie eist een geldboete van € 40.000, waarvan € 20.000 voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. 

Oordeel rechtbank

De rechtbank stelt vast, dat de stagiair opdracht had om met de pallettruck te rijden. Hij had dat vaker gedaan, maar voor de bediening geen specifieke opleiding of instructie gekregen. Volgens de gebruikershandleiding mag de machine mag alleen worden gebruikt door daarvoor geschikte personen van ten minste 18 jaar die zijn getraind en over aantoonbare kennis en vaardigheden beschikken. Het betreft hier een erkend leerbedrijf maar in de RI&E staat niets over het tewerkstellen van jeugdigen. Het bedrijf heeft de feiten erkend maar vindt, dat deze niet opzettelijk zijn gepleegd. De rechtbank overweegt dat in het economisch strafrecht de term ‘opzet’ moet worden uitgelegd als kleurloos opzet. Dit betekent dat het opzet slechts gericht hoeft te zijn op de gedraging en niet op de wederrechtelijkheid daarvan. Dat betekent in deze zaak, dat voor een bewezenverklaring van opzettelijk handelen door het bedrijf niet is vereist dat het bedrijf wist dat het slachtoffer volgens de Arbowetgeving niet bevoegd was een elektronische pallettruck te besturen. Vast staat dat het bedrijf bewust werkzaamheden heeft laten uitvoeren met een elektronische pallettruck terwijl het slachtoffer daartoe niet bevoegd of gecertificeerd was. Ook is nagelaten permanent toezicht uit te oefenen op een jeugdige stagiair tijdens de uitvoering van zijn werkzaamheden. Dat is naar zijn aard opzettelijk en bewust gedrag en dat gedrag is strafbaar. Het bedrijf heeft zich onvoldoende gerealiseerd wat de veiligheidsrisico's waren bij de aan de stagiair opgedragen werkzaamheden. De rechtbank acht de feiten bewezen maar weegt voor de strafmaat mee, dat na het ongeval het veiligheidsbeleid en het beleid voor het werken met jeugdigen is aangescherpt. De rechtbank ziet de door het OM gevorderde geldboete als passend. 

Aantekening

Jeugdigen zijn in de Arbowet gedefinieerd als personen jonger dan 18 jaar en ouder dan 15 jaar. Deze jongeren mogen bijna alle werkzaamheden verrichten, maar in de Arbowet en de Arbeidstijdenwet staan wel nadere voorschriften. Jeugdigen verdienen meer bescherming omdat zij over het algemeen onervaren zijn en dus nog weinig bekend met de risico’s van de werkzaamheden. Ook kunnen jeugdigen nog niet belast worden met de volle verantwoordelijkheid voor (productie)werkzaamheden. Daarnaast is hun lichaam nog niet uitgegroeid waardoor het uithoudingsvermogen nog niet optimaal is. Dat kan een risico zijn met het oog op overbelasting. Jongeren hebben ook meer behoefte aan rust en slaap. En tenslotte, omdat het lichaam nog in de groei is, kan dit extra risico’s met zich meebrengen met het oog op het werken met gevaarlijke stoffen.

Daarnaast lopen jongeren vanwege hun onervarenheid en hun veelal jeugdig enthousiasme c.q. overmoed bijzondere risico's. Daar moet in de voorlichting rekening mee worden gehouden. En als in een bedrijf jeugdigen werken, moet daarop adequaat en deskundig toezicht worden uitgeoefend. Wat in een concreet geval adequaat toezicht is moet worden vastgesteld aan de hand van de risico-inventarisatie en -evaluatie. Daarin moet dus ook aandacht worden besteedt als in een bedrijf jeugdigen werken of gaan werken. Als uit de RI&E blijkt dat er arbeid verricht wordt door jeugdigen waaraan specifieke gevaren verbonden zijn, mag dit werk niet door jeugdigen worden gedaan tenzij er deskundig toezicht is georganiseerd om deze gevaren te voorkomen. Voor alle jeugdigen geldt, dat werk dat gevaarlijk is voor de gezondheid verboden is. Het gaat onder meer om stoffen die vallen in de categorie: zeer vergiftig, vergiftig, sensibiliserend, kankerverwekkend, mutageen en voor de voortplanting vergiftig. Er  gelden ook strenge eisen met betrekking tot de arbeidstijden.

 Kort gezegd: hou, zeker bij een jeugdige stagiair, de risico’s in de gaten. Jeugdigen zijn doorgaans niet gewend aan de gebruikelijke bedrijfsrisico’s en zullen sneller geneigd zijn die te onderschatten. 

Wettelijk kader

Artikel 14a, 14b, 14c, 23, 24, 51 en 57 Wetboek van Strafrecht,

Artikel 1, 2 en 6 Wet op de economische delicten,

Artikel 5 en 32 Arbeidsomstandighedenwet

Artikel 1.36 en 1.37 en 7.17c Arbeidsomstandighedenbesluit

Artikel 3:2 en 11:3 van de Arbeidstijdenwet. 

Bron: Rechtbank Den Bosch, 27 januari 2020, ECLI:NL:RBOBR:2020:412

Uitspraken Historie

Bron / Datum
Vindplaats
Onderwerp
Rb Amsterdam, 6 nov 2019 ECLI:NL:RBAMS:2019:8315 Feitelijk leidinggeven door de voorman
Rb Den Haag, 15 mei 2019 ECLI:NL:RBDHA:2019:7370 Valpartij na ophangen kerstkaart
Rbzwb, 16 juli 2019 ECLI:NL:RBZWB:2019:3803 Heet water is een gevaarlijke stof
RvS, 29 mei 2019 ECLI:NL:RVS:2019:1759 Boete gematigd gezien de aard van het letsel
Rb Utrecht 14 juni 2019 ECLI:NL:RBMNE:2019:3011 Beroepscertificaat kraanmachinist onterecht ingetrokken
Rb Zwolle, 13 febr 2019 ECLI:NL:RBOVE:2019:496 Onvoorzichtigheid is nog geen bewuste roekeloosheid
Rb Oost-Brabant, 6 nov 2018 ECLI:NL:RBOBR:2018:5430 & 5429 Hoofd- en onderaannemer aansprakelijk voor dood werknemer
Ktr Maastricht, 15 nov 2018 ECLI:NL:RBLIM:2018:10774 C’est le ton qui fait la musique
Rb Zwolle, 10 sept 2018 ECLI:NL:RBOVE:2018:3253 Vrijspraak na dodelijk ongeval met trailer
Rb Zwolle, 28 mei 2018 ECLI:NL:RBOVE:2018:1816 Vrijspraak na dodelijk ongeval met shovel
RvS, 11 april 2018 ECLI:NL:RVS:2018:1222 Boete wegens valgevaar bij afbreken steiger
Rb Zwolle, 12 febr 2018 ECLI:NL:RBOVE:2018:409 Vingers in gehaktmachine: 100 uur taakstraf voor werkgever
Rb Rotterdam, 16 jan 2018 ECLI:NL:RBROT:2018:248 Trainingscentrum is geen werkgever van cursisten
Ktr Leeuwarden, 27 sept 2017 ECLI:NL:RBNNE:2017:3709 Geen ontslag ondanks ongepaste WhatsApp naar stagiaire
Rb Amsterdam, 19 sept 2017 ECLI:NL:RBAMS:2017:6795 Hoofdaannemer en steigerbouwer moeten bijdragen aan kosten ongeval
Ktr Den Bosch, 1 juni 2017 ECLI:NL:RBOBR:2017:3039 Onzekerheid ongevalsoorzaak komt niet ten laste van werknemer
HR, 2 juni 2017 ECLI:NL:HR:2017:987
(JAR 2017, 171)
Arbeidsinspectie heeft niet gefaald bij toezicht asbestwerkzaamheden
CvdRM, 30 mrt 2017 Oordeelnr. 2017-37 Discriminatie wegens zwangerschap
RB Breda, 12 jan 2017 ECLI:NL:RBZWB:2017:184 Afvalcontainer is een arbeidsmiddel.
GH Den Bosch, 01 dec 2017 ECLI:NL:GHSHE:2016:5341 Voorschrift niet concreet genoeg: ontslag teruggedraaid.
Ktr Rotterdam, 2 dec 2016 ECLI:NL:RBROT:2016:9265 Onrechtmatige daad bij graafwerk
Rb Arnhem, 22 dec 2016 ECLI:NL:RBGEL:2016:7014 Dodelijk ongeval door schoonmaken van draaiende machine
Rb Zwolle, 09 aug 2016 ECLI:NL:RBOVE:2016:3086 Matiging boete voor heftruckongeval
GH Amsterdam, 24 mei 2016 ECLI:NL:GHAMS:2016:2005 Kelderluikcriteria getoetst aan val uit ziekenhuisbed
Rb Den Haag, 25 mei 2016 ECLI:NL:RBDHA:2016:6124 Brand in de meterkast
Kr Roermond, 23 dec 2015 JAR 2016, 84 Bloedtest op werk in strijd met persoonlijke integriteit
Rb Den Bosch, 24 mrt 2016 ECLI:NL:RBOBR:2016:912 Gevallen van rijdende aanhanger
Rb Overijssel, 01 feb 2016 ECLI:NL:RBOVE:2016:384 Asbestzaak en feitelijk leiding geven
Hof Arnhem, 26 aug 2014 ECLI:NL:GHARL:2014:6672 Hoofdaannemer én onderaannemer aansprakelijk voor ongeval uitzendkracht
Ktr Arnhem, 31 aug 2015 ECLI:NL:RBGEL:2015:5786 Ongeval in rijdende ambulance
Rb Zeeland-West-Brabant,
20 apr 2015 en 13 mei 2015
ECLI:NL:RBZWB:2015:2952
ECLI:NL:RBZWB:2015:3493
Veiligheidszorgsysteem: VCA* of gelijkwaardig?
Rb Rotterdam, 17 juni 2015 ECLI:NL:RBROT:2015:5641 Scheepswerf niet aansprakelijk voor brand partyschip
Rb Breda, 6 nov 2014 ECLI:NL:RBZWB:2014:7762 Matiging boete wegens schending evenredigheidsbeginsel
Hof Den Bosch, 31 maart 2015 ECLI:NL:GHSHE:2015:1104 Geen antislipzolen in zwembad
Hof Arnhem, 11 feb 2014 ECLI:NL:GHARL:2014:956 Gevallen over stofzuigerslang
HR, 5 dec 2014 ECLI:NL:HR:2014:3519 Teen kwijt bij lossen vracht.
Rb Den Haag, 20 mei 2014 ECLI:NL:GHDHA:2014:1661 Werkgever niet aansprakelijk voor val over gemorste koffieglijpartij op gedweilde vloer.
Ktr Amersfoort, 25 juni 2014 ECLI:NL:RBMNE:2014:4759 Glijpartij op gedweilde vloer.
RvS, 15 okt 2014 ECLI:NL:RVS:2014:3713 V&G plan ontslaat uitvoerder niet van eigen verantwoordelijkheid.
Rb Den Haag, 16 mei 2014 ECLI:NL:RBDHA:2014:6050 Gevangenisstraf voor fraudeur VCA-certificaten.
Ktr Tilburg, 18 aug 2014 ECLI:NL:RBZWB:2014:5966 Gevallen valkenier
Hof Den Haag, 5 aug 2014 ECLI:NL:GHDHA:2014:2519;
JAR 2014/226
Inlenend bedrijf zelf aansprakelijk voor schade.
Hof Den Bosch, 3 juni 2014 ECLI:NL:GHSHE:2014:1634 Stommiteit is nog geen bewuste roekloosheid!
Hof Den Haag, 25 febr 2014 ECLI:NL:GHDHA:2014:1524 Uitsluiting aansprakelijkheid door terreinborden? 
RvS, 08 jan 2014 ECLI:NL:RVS:2014:2 Zaagmachine onvoldoende afgeschermd.
Rb Rotterdam, 29 sept 2013 ECLI:NL:RBROT:2013:5867 Niet waarschuwen maar opruimen! 
Hof Den Bosch, 10 sept 2013 ECLI:NL:GHSHE:2013:4196 Kind valt van Container.
Rb Den Haag, 03 mei 2013 ECLI:NL:RBDHA:2013:CA3806 Inspraak stoffenbeoordeling REACH. 
RvS, Bestuursr. 13 maart 2013 LJN: BZ4006 Werkgever blijft zelf verantwoordelijk voor de veiligheid
RvS, 30 jan 2013 LJN: BY9911 Lijn van valgordel ondeugdelijk bevestigd
Rb Breda, 21 dec 2012 LJN: BY7000 Veroordeling directeur Chemie-Pack
HR, 23-03-2012 LJN: BV0616:JAR 2012, 110
RvdW 2012, 447
Opdrachtgever aansprakelijk voor ongeval zzp-er
Rb Den Haag, 16 mei 2012 LJN: BW7278

Wegschietende spijker.

HR, 22 juni 2012 LJN BW0393

Einduitspraak in zaak NEN-normen

Rb Rotterdam, 19 jan 2012 Arboprof Ongeval door val van ladder
Rb Den Bosch, 22 dec 2011 LJN: BV0172 Buurtvereniging ten onrechte beboet voor ongeval vrijwilliger
Hof Den Bosch, 12 juli 2011

Prg 2011, 214;LJN BR1513;

JAR 2011, 243

Onveilige transportband
Hof Amsterdam, 29 maart 2011

JAR 2011, 148:LJN: BQ2718

Manege aansprakelijk voor letsel vrijwilligster
Rb Utrecht, 18 oktober 2010 LJN: BO1022 Coördinatie op bouwplaats onvoldoende
Rb Middelburg, 29 sept 2010 LJN: BO0460 Chauffeur vorkheftruck niet schuldig aan ongeval
RvS, 30 juni 2010 LJN BM9661 Boete onterecht aan werkgever opgelegd
Ktr Sittard-Geleen, 12 mei 2010 LJN BM7053 Veiligheidsregels hebben de hoogste prioriteit
Rb Utrecht, 25 april 2010 LJN BN2963 Opdrachtgever aansprakelijk voor ongeval
RvS,17 feb 2010 LJN BL4120 Werkgever beboet voor gebruik onveilig arbeidsmiddel
Rb Middelburg, 30 sept 2009 LJN BK0742 Fatale val van heftruck 
Ktr Deventer, 14 juli 2009 LJN BJ6959 Ontslag wegens negeren (werk)instructies
Hof Leeuwarden, 03 febr 2009 JAR 2009, 74 Ladder moet veilig zijn
Rb Leeuwarden, 02 okt 2008 LJN BF5065 Boete ondanks CE-markering
Rb Zwolle, 17 sept 2008 LJN BF0802 Hulpverlening onder de maat
Hof Leeuwarden, 14 mei 2008 LJN BD2312 Zorgplicht is meer dan naleven wettelijk voorschrift
Hof Leeuwarden, 10 okt 2007 LJN BB5470 Hof vindt 23 kilo zwaar genoeg
Kant.recht. Utrecht, 06 dec 2007 LJN BC0253 Veiligheidsvoorschriften gelden ook bij haastwerk
Rb Groningen, 25 okt 2007 LJN BB6505
LJN BB6506

Boetes wegens explosie bij onderhoudswerk

HR, 17 april 2007 LJN AZ6717

Werkgever aansprakelijk voor rugletsel

Rb Amsterdam, 30 mei 2007 LJN BA6285 Hoge boete wegens elektrocutie
Ktr Rotterdam, 05 dec 2006 LJN AZ4533

Bedrijf moet zich aan de eigen regels houden

HR, 31 maart 2006 LJN AU6092

Hoge Raad komt tot gedeelde aansprakelijkheid in asbestzaak.

Hof Arnhem, 27 juni 2006 JAR 2006, 209

Minder salaris na sportblessures

Rb Alkmaar, 12 juli 2006 LJN AY3785 Een wespennest
Rb Breda, 24 mei 2006

LJN: AX4375; AX4430

LJN: AX4365; AX4435

Veroordelingen in strafzaak rond steigerongeval Amercentrale
Hof Den Haag, 03 febr 2006 LJN AV4680 Ontslag wegens agressie op de werkvloer
RvS, 01 febr 2006 LJN AV0978 Voldoende BHV-ers moeten binnen twee minuten inzetbaar zijn
HR, 20 jan 2006 LJN AT6013 Werkgever aansprakelijkheid voor ongeval met gehuurde cementpomp

Rb Haarlem, 30 nov 2005

LJN AU7346 Boete voor gemeente na fatale brand mag van rechter
HR, 25 nov 2005 LJN AT8782

Nader onderzoek nodig voor antwoord op verjaring asbestzaak

HR, 11 nov 2005  JAR 2005, 287 Waarschuwing voor gevaar machine niet voldoende