Uitspraak in het vizier

Op deze pagina wordt regelmatig een uitspraak geplaatst die van bijzondere waarde is voor de (rechts)praktijk, met name op het gebied van arbeidsomstandigheden en veiligheid. Voor uitspraken uit de dagelijkse praktijk van arbeidsomstandigheden en veiligheid verwijs ik naar de website van de NVVK, Jurisprudentie, Actueel en Archief. Deze site wordt elke maand door mij aangevuld met recente jurisprudentie. Daarnaast wordt in het tijdschrift Arbo Actueel elke veertien dagen de meest actuele rechtspraak op dit gebied opgenomen.

Meldingsplicht arbeidsongeval met ziekenhuisopname

Een werknemer is door een leverancier voor medische hulpmiddelen via een uitzendbureau ingehuurd. Hij krijgt tijdens het werk een bedframe op zijn onderbeen. Een paar dagen later is op de die plek een zwelling ontstaan. Zijn chef raadt hem aan, naar de dokter te gaan. De werknemer meldt zich ziek, wordt een maand later geopereerd en verblijft zes dagen in het ziekenhuis. Een derde waarschuwt de Inspectie SZW die na onderzoek een boete oplegt wegens het niet onverwijld melden van een ongeval met ziekenhuisopname. Bezwaar is vergeefs, maar in beroep van de Staatsecretaris van SZW denkt de rechtbank daar anders over. In hoger beroep volgt de Raad van State echter de lezing van de staatsecretaris onder verwijzing naar de Beleidsregel boeteoplegging Arbeidsomstandighedenwetgeving. De oorspronkelijke boete blijft in stand. 

Feiten

Op 10 februari 2017 valt een bedframe op het onderbeen van een werknemer, via aan uitzendbureau ingehuurd door een leverancier van medische hulpmiddelen. Er ontstaat een zwelling ter grootte van een ei. Op 15 februari laat hij dit aan zijn teammanager zien die hem aanraadt naar de dokter te gaan. De werknemer meldt zich ziek. Hij wordt 15 maart opgenomen, verblijft zes dagen in het ziekenhuis en heeft daarna niet meer bij het bedrijf gewerkt. Het ongeval en de ziekenhuisopname wordt 16 maart 2017 door een derde gemeld aan de Inspectie SZW. In november 2017 volgt een boete van € 4.500 wegens het niet direct melden van een ongeval met ziekenhuisopname. Bezwaar is vergeefs, maar in beroep oordeelt de rechter anders. Hoewel de vriendin van het slachtoffer de klantenservice heeft gemaild, dat haar vriend was opgenomen, acht de rechter het niet ondenkbaar, dat de ‘werkgever’ niet op de hoogte was en acht hij het niet-melden niet verwijtbaar. De staatsecretaris van SZW gaat hierop in hoger beroep.   

Oordeel Raad van State

Bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State voert de werkgever aan, dat hij geen meldplicht had, omdat de ziekenhuisopname niet het directe gevolg was van het arbeidsongeval. De wond gaf immers geen reden tot verontrusting: het slachtoffer heeft zelfs nog enkele dagen doorgewerkt. De ziekenhuisopname, ruim een maand na het ongeval, had volgens de werkgever te maken met een bacteriële infectie van de wond. De meldingsplicht ziet niet toe op situaties, waarbij niet voorzienbaar is dat ziekenhuisopname zal plaatsvinden, zeker niet als dit pas enige weken na het ongeval gebeurt. De Afdeling gaat niet mee in dit betoog. Voor de vaststelling dat artikel 9, eerste lid Arbowet is overtreden is voldoenden dat het slachtoffer als gevolg van het arbeidsongeval in het ziekenhuis is opgenomen en dat de werkgever dit niet heeft gemeld. In dit geval was het letsel zodanig dat zijn leidinggevende adviseerde, om naar de huisarts te gaan. Vervolgens heeft het slachtoffer zich ziekgemeld. Dat complicaties niet voorzienbaar waren en er op het moment van ziekenhuisopname geen arbeidsverhouding meer bestond, laat onverlet dat de (inlenende) werkgever het ongeval had moeten melden op het moment van opname. Artikel 9, eerste lid Arbowet, in samenhang met het werkgeversbegrip van artikel 1, verplicht daartoe. De staatssecretaris heeft terecht gesteld, dat ook bij een arbeidsongeval waarbij ziekenhuisopname pas later plaatsvindt, onderzocht moet kunnen worden wat de toedracht was en of de werkgever daarbij nalatig is geweest. Dat de e-mail van de vriendin intern onjuist is verwerkt, waardoor de werkgever niet op de hoogte was van de ziekenhuisopname, komt voor diens rekening en risico. Hij heeft zich na de ziekmelding op geen enkele manier van de toestand van het  slachtoffer op de hoogte gesteld, ook niet bij het uitzendbureau. De afdeling ziet geen aanleiding voor matiging. Het hoger beroep van de staatssecretaris van SZW is gegrond en de boete blijft in stand.

Aantekening

Kern van deze zaak is overtreding van artikel 9 Arbowet. Het eerste lid geeft aan, dat de werkgever arbeidsongevallen die leiden tot de dood, een blijvend letsel of een ziekenhuisopname direct moet melden aan de daartoe aangewezen toezichthouder en hierover desgevraagd zo spoedig mogelijk rapporteert aan deze toezichthouder. Volgens artikel 33 Arbowet is het niet-naleven van dit artikel een overtreding die op grond van artikel 34 Arbowet kan worden bestraft met een bestuurlijke boete. De hoogte van die boete staat in de Beleidsregel boeteoplegging Arbeidsomstandighedenwetgeving. De Bijlage bij deze Beleidsregel kent een tarieflijst, waarin ook de overtreding van artikel 9, eerste lid  Arbowet is opgenomen. Daaruit blijkt, dat het niet (direct) melden van een dodelijk arbeidsongeval of een arbeidsongeval dat leidt tot een blijvend letsel of een ziekenhuisopname, wordt gezien als een ODB, een Overtreding met Directe Boete, dus een overtreding waarvoor direct een bestuurlijke boete kan worden gegeven. Voor de bepaling van de hoogte van het boetenormbedrag (het bedrag zonder correctie op de bedrijfsgrootte) zijn drie situaties van belang.

  1. te laat gemeld en niet meer te onderzoeken (50.000 euro);

  2. te laat gemeld door een ander dan de werkgever en nog wel te onderzoeken (categorie 5);

  3. te laat gemeld door de werkgever en nog wel te onderzoeken (categorie 3).

In deze zaak gaat het om situatie 2, waardoor de boete valt in de 5e categorie (met ten tijde van het ongeval een boetenormbedrag van € 4.500).

Het is aan de werkgever - ook als hij slechts de inlener is - om zicht te houden op de gevolgen van een arbeidsongeval. Volgens de Afdeling is niet gebleken dat dit niet mogelijk was. Bovendien was de inlener op de hoogte van de ziekenhuisopname door de e-mail van de vriendin van het slachtoffer op 16 maart 2017. In de e-mail werd ook gerefereerd naar het arbeidsongeval van 10 februari 2017 met vermelding van de locatie van de vestiging waar het ongeval is gebeurd, de naam van het slachtoffer, en dat deze daardoor in het ziekenhuis was opgenomen.

Hoe dan ook, de werkgever moet zich bekommeren om de gevolgen van een ongeval, zelfs als sprake is van ingeleende arbeidskrachten. Die vallen immers ook volledig onder de verantwoordelijkheid van de inlener.

Wettelijk kader:
Artikel 1, 9, 33 en 34 Arbeidsomstandighedenwet
Artikel 1 Beleidsregel boeteoplegging Arbeidsomstandighedenwetgeving

Bron: Raad van State, afdeling Bestuursrechtspraak , 24 februari 2021, ECLI:NL:RVS:2021:380

Uitspraken Historie

Bron / Datum
Vindplaats
Onderwerp
Rb Noord-Holland, 2 dec 2020 ECLI:NL:RBNHO:2020:10693 PBM’s niet alleen aanbieden maar actief voorschrijven
Gh Den Bosch, 13 okt 2020 ECLI:NL:GHSHE:2020:3156 Werkgever aansprakelijk voor dodelijk ongeval veiligheidsverantwoordelijke
Ktr Utrecht, 24 juni 2020 ECLI:NL:RBMNE:2020:2288 Klem in een toegangspoortje
Gh Den Haag, 13 okt 202 ECLI:NL:GHDHA:2020:188  Onvoldoende veiligheidsmaatregelen bij brugonderhoud
Rb Amsterdam,13 juli 2020 ECLI:NL:RBAMS:2020:3383 Vrijspraak na dodelijk ongeval op sleephopperzuiger
Rb Gelderland, zp. Nijmegen,
sector kanton, 16 juni 2020
ECLI:NL:RBGEL:2020:2954 Corona-advies betekent nog geen recht op thuiswerken
Rb Oost-Brabant, 03 mrt 2020 ECLI:NL:RBOBR:2020:1342 &
RBOBR:2020:1347 
Taakstraffen wegens vervalsen veiligheidscertificaat
Gh Den Bosch, 10 dec 2019 ECLI:NL:GHSHE:2019:4730 Veroordeling directeur Brzo-bedrijf wegens feitelijk leidinggeven
Rb Den Bosch, 27 jan 2020  ECLI:NL:RBOBR:2020:412 Geldboete wegens ernstig letsel 15-jarige stagiair
Rb Amsterdam, 6 nov 2019 ECLI:NL:RBAMS:2019:8315 Feitelijk leidinggeven door de voorman
Rb Den Haag, 15 mei 2019 ECLI:NL:RBDHA:2019:7370 Valpartij na ophangen kerstkaart
Rbzwb, 16 juli 2019 ECLI:NL:RBZWB:2019:3803 Heet water is een gevaarlijke stof
RvS, 29 mei 2019 ECLI:NL:RVS:2019:1759 Boete gematigd gezien de aard van het letsel
Rb Utrecht 14 juni 2019 ECLI:NL:RBMNE:2019:3011 Beroepscertificaat kraanmachinist onterecht ingetrokken
Rb Zwolle, 13 febr 2019 ECLI:NL:RBOVE:2019:496 Onvoorzichtigheid is nog geen bewuste roekeloosheid
Rb Oost-Brabant, 6 nov 2018 ECLI:NL:RBOBR:2018:5430 & 5429 Hoofd- en onderaannemer aansprakelijk voor dood werknemer
Ktr Maastricht, 15 nov 2018 ECLI:NL:RBLIM:2018:10774 C’est le ton qui fait la musique
Rb Zwolle, 10 sept 2018 ECLI:NL:RBOVE:2018:3253 Vrijspraak na dodelijk ongeval met trailer
Rb Zwolle, 28 mei 2018 ECLI:NL:RBOVE:2018:1816 Vrijspraak na dodelijk ongeval met shovel
RvS, 11 april 2018 ECLI:NL:RVS:2018:1222 Boete wegens valgevaar bij afbreken steiger
Rb Zwolle, 12 febr 2018 ECLI:NL:RBOVE:2018:409 Vingers in gehaktmachine: 100 uur taakstraf voor werkgever
Rb Rotterdam, 16 jan 2018 ECLI:NL:RBROT:2018:248 Trainingscentrum is geen werkgever van cursisten
Ktr Leeuwarden, 27 sept 2017 ECLI:NL:RBNNE:2017:3709 Geen ontslag ondanks ongepaste WhatsApp naar stagiaire
Rb Amsterdam, 19 sept 2017 ECLI:NL:RBAMS:2017:6795 Hoofdaannemer en steigerbouwer moeten bijdragen aan kosten ongeval
Ktr Den Bosch, 1 juni 2017 ECLI:NL:RBOBR:2017:3039 Onzekerheid ongevalsoorzaak komt niet ten laste van werknemer
HR, 2 juni 2017 ECLI:NL:HR:2017:987
(JAR 2017, 171)
Arbeidsinspectie heeft niet gefaald bij toezicht asbestwerkzaamheden
CvdRM, 30 mrt 2017 Oordeelnr. 2017-37 Discriminatie wegens zwangerschap
RB Breda, 12 jan 2017 ECLI:NL:RBZWB:2017:184 Afvalcontainer is een arbeidsmiddel.
GH Den Bosch, 01 dec 2017 ECLI:NL:GHSHE:2016:5341 Voorschrift niet concreet genoeg: ontslag teruggedraaid.
Ktr Rotterdam, 2 dec 2016 ECLI:NL:RBROT:2016:9265 Onrechtmatige daad bij graafwerk
Rb Arnhem, 22 dec 2016 ECLI:NL:RBGEL:2016:7014 Dodelijk ongeval door schoonmaken van draaiende machine
Rb Zwolle, 09 aug 2016 ECLI:NL:RBOVE:2016:3086 Matiging boete voor heftruckongeval
GH Amsterdam, 24 mei 2016 ECLI:NL:GHAMS:2016:2005 Kelderluikcriteria getoetst aan val uit ziekenhuisbed
Rb Den Haag, 25 mei 2016 ECLI:NL:RBDHA:2016:6124 Brand in de meterkast
Kr Roermond, 23 dec 2015 JAR 2016, 84 Bloedtest op werk in strijd met persoonlijke integriteit
Rb Den Bosch, 24 mrt 2016 ECLI:NL:RBOBR:2016:912 Gevallen van rijdende aanhanger
Rb Overijssel, 01 feb 2016 ECLI:NL:RBOVE:2016:384 Asbestzaak en feitelijk leiding geven
Hof Arnhem, 26 aug 2014 ECLI:NL:GHARL:2014:6672 Hoofdaannemer én onderaannemer aansprakelijk voor ongeval uitzendkracht
Ktr Arnhem, 31 aug 2015 ECLI:NL:RBGEL:2015:5786 Ongeval in rijdende ambulance
Rb Zeeland-West-Brabant,
20 apr 2015 en 13 mei 2015
ECLI:NL:RBZWB:2015:2952
ECLI:NL:RBZWB:2015:3493
Veiligheidszorgsysteem: VCA* of gelijkwaardig?
Rb Rotterdam, 17 juni 2015 ECLI:NL:RBROT:2015:5641 Scheepswerf niet aansprakelijk voor brand partyschip
Rb Breda, 6 nov 2014 ECLI:NL:RBZWB:2014:7762 Matiging boete wegens schending evenredigheidsbeginsel
Hof Den Bosch, 31 maart 2015 ECLI:NL:GHSHE:2015:1104 Geen antislipzolen in zwembad
Hof Arnhem, 11 feb 2014 ECLI:NL:GHARL:2014:956 Gevallen over stofzuigerslang
HR, 5 dec 2014 ECLI:NL:HR:2014:3519 Teen kwijt bij lossen vracht.
Rb Den Haag, 20 mei 2014 ECLI:NL:GHDHA:2014:1661 Werkgever niet aansprakelijk voor val over gemorste koffieglijpartij op gedweilde vloer.
Ktr Amersfoort, 25 juni 2014 ECLI:NL:RBMNE:2014:4759 Glijpartij op gedweilde vloer.
RvS, 15 okt 2014 ECLI:NL:RVS:2014:3713 V&G plan ontslaat uitvoerder niet van eigen verantwoordelijkheid.
Rb Den Haag, 16 mei 2014 ECLI:NL:RBDHA:2014:6050 Gevangenisstraf voor fraudeur VCA-certificaten.
Ktr Tilburg, 18 aug 2014 ECLI:NL:RBZWB:2014:5966 Gevallen valkenier
Hof Den Haag, 5 aug 2014 ECLI:NL:GHDHA:2014:2519;
JAR 2014/226
Inlenend bedrijf zelf aansprakelijk voor schade.
Hof Den Bosch, 3 juni 2014 ECLI:NL:GHSHE:2014:1634 Stommiteit is nog geen bewuste roekloosheid!
Hof Den Haag, 25 febr 2014 ECLI:NL:GHDHA:2014:1524 Uitsluiting aansprakelijkheid door terreinborden? 
RvS, 08 jan 2014 ECLI:NL:RVS:2014:2 Zaagmachine onvoldoende afgeschermd.
Rb Rotterdam, 29 sept 2013 ECLI:NL:RBROT:2013:5867 Niet waarschuwen maar opruimen! 
Hof Den Bosch, 10 sept 2013 ECLI:NL:GHSHE:2013:4196 Kind valt van Container.
Rb Den Haag, 03 mei 2013 ECLI:NL:RBDHA:2013:CA3806 Inspraak stoffenbeoordeling REACH. 
RvS, Bestuursr. 13 maart 2013 LJN: BZ4006 Werkgever blijft zelf verantwoordelijk voor de veiligheid
RvS, 30 jan 2013 LJN: BY9911 Lijn van valgordel ondeugdelijk bevestigd
Rb Breda, 21 dec 2012 LJN: BY7000 Veroordeling directeur Chemie-Pack
HR, 23-03-2012 LJN: BV0616:JAR 2012, 110
RvdW 2012, 447
Opdrachtgever aansprakelijk voor ongeval zzp-er
Rb Den Haag, 16 mei 2012 LJN: BW7278

Wegschietende spijker.

HR, 22 juni 2012 LJN BW0393

Einduitspraak in zaak NEN-normen

Rb Rotterdam, 19 jan 2012 Arboprof Ongeval door val van ladder
Rb Den Bosch, 22 dec 2011 LJN: BV0172 Buurtvereniging ten onrechte beboet voor ongeval vrijwilliger
Hof Den Bosch, 12 juli 2011

Prg 2011, 214;LJN BR1513;

JAR 2011, 243

Onveilige transportband
Hof Amsterdam, 29 maart 2011

JAR 2011, 148:LJN: BQ2718

Manege aansprakelijk voor letsel vrijwilligster
Rb Utrecht, 18 oktober 2010 LJN: BO1022 Coördinatie op bouwplaats onvoldoende
Rb Middelburg, 29 sept 2010 LJN: BO0460 Chauffeur vorkheftruck niet schuldig aan ongeval
RvS, 30 juni 2010 LJN BM9661 Boete onterecht aan werkgever opgelegd
Ktr Sittard-Geleen, 12 mei 2010 LJN BM7053 Veiligheidsregels hebben de hoogste prioriteit
Rb Utrecht, 25 april 2010 LJN BN2963 Opdrachtgever aansprakelijk voor ongeval
RvS,17 feb 2010 LJN BL4120 Werkgever beboet voor gebruik onveilig arbeidsmiddel
Rb Middelburg, 30 sept 2009 LJN BK0742 Fatale val van heftruck 
Ktr Deventer, 14 juli 2009 LJN BJ6959 Ontslag wegens negeren (werk)instructies
Hof Leeuwarden, 03 febr 2009 JAR 2009, 74 Ladder moet veilig zijn
Rb Leeuwarden, 02 okt 2008 LJN BF5065 Boete ondanks CE-markering
Rb Zwolle, 17 sept 2008 LJN BF0802 Hulpverlening onder de maat
Hof Leeuwarden, 14 mei 2008 LJN BD2312 Zorgplicht is meer dan naleven wettelijk voorschrift
Hof Leeuwarden, 10 okt 2007 LJN BB5470 Hof vindt 23 kilo zwaar genoeg
Kant.recht. Utrecht, 06 dec 2007 LJN BC0253 Veiligheidsvoorschriften gelden ook bij haastwerk
Rb Groningen, 25 okt 2007 LJN BB6505
LJN BB6506

Boetes wegens explosie bij onderhoudswerk

HR, 17 april 2007 LJN AZ6717

Werkgever aansprakelijk voor rugletsel

Rb Amsterdam, 30 mei 2007 LJN BA6285 Hoge boete wegens elektrocutie
Ktr Rotterdam, 05 dec 2006 LJN AZ4533

Bedrijf moet zich aan de eigen regels houden

HR, 31 maart 2006 LJN AU6092

Hoge Raad komt tot gedeelde aansprakelijkheid in asbestzaak.

Hof Arnhem, 27 juni 2006 JAR 2006, 209

Minder salaris na sportblessures

Rb Alkmaar, 12 juli 2006 LJN AY3785 Een wespennest
Rb Breda, 24 mei 2006

LJN: AX4375; AX4430

LJN: AX4365; AX4435

Veroordelingen in strafzaak rond steigerongeval Amercentrale
Hof Den Haag, 03 febr 2006 LJN AV4680 Ontslag wegens agressie op de werkvloer
RvS, 01 febr 2006 LJN AV0978 Voldoende BHV-ers moeten binnen twee minuten inzetbaar zijn
HR, 20 jan 2006 LJN AT6013 Werkgever aansprakelijkheid voor ongeval met gehuurde cementpomp

Rb Haarlem, 30 nov 2005

LJN AU7346 Boete voor gemeente na fatale brand mag van rechter
HR, 25 nov 2005 LJN AT8782

Nader onderzoek nodig voor antwoord op verjaring asbestzaak

HR, 11 nov 2005  JAR 2005, 287 Waarschuwing voor gevaar machine niet voldoende