Uitspraak in het vizier

Op deze pagina wordt regelmatig een uitspraak geplaatst die van bijzondere waarde is voor de (rechts)praktijk, met name op het gebied van arbeidsomstandigheden en veiligheid. Voor uitspraken uit de dagelijkse praktijk van arbeidsomstandigheden en veiligheid verwijs ik naar de website van de NVVK, Jurisprudentie, Actueel en Archief. Deze site wordt elke maand door mij aangevuld met recente jurisprudentie. Daarnaast wordt in het tijdschrift Arbo Actueel elke veertien dagen de meest actuele rechtspraak op dit gebied opgenomen.

Vingers in gehaktmachine: 100 uur taakstraf voor werkgever

Een 14-jarige medewerkster van een poeliersbedrijf komt met haar hand in de gehaktmolen. Daardoor worden vier vingers gedeeltelijk geamputeerd. De werkgever wordt veroordeeld wegens schuld aan ernstig letsel. Hij heeft werk laten doen door een jeugdige werknemer, er was geen ri&e en adequaat toezicht ontbrak. Verder was de machine ondeugdelijk omdat bewegende delen onvoldoende waren afgeschermd. De rechtbank oordeelt, dat de werkgever daarmee is tekortgeschoten in het zoveel mogelijk beperken van gevaar en grovelijk onvoorzichtig, onachtzaam en nalatig heeft gehandeld. 

Feiten  

Een thans 50 jarige man heeft in 2006 het catering/poeliersbedrijf van zijn vader overgenomen. Hij werkt zelf in de zaak en heeft een aantal uitzendkrachten in dienst. Naast de uitzendkrachten werkt sinds augustus 2016 een 14-jarig meisje in de zaak. Begin januari 2017 krijgt zij opdracht om kippendijfilets tot gehakt te malen. Daarbij komt zij met haar vingers in aanraking met de draaiende worm(as) van de gehaktmachine. Daardoor zijn haar pink-, ring-, middel- en wijsvinger gedeeltelijk geamputeerd. De werkgever is op dat moment in een andere ruimte. Het meisje had eerder met de gehaktmachine gewerkt en de werkgever had haar gezegd, dat zij het vlees in de vulopening moest laten vallen en niet met haar vingers in de vulpijp moest komen. De gehaktmachine is zo’n 30 jaar geleden tweedehands aangeschaft en had geen vleesinvoerbak, waardoor de wormas bereikbaar was vanuit de vulopening. Een  ri&e was niet gemaakt. Het OM vervolgt de werkgever wegens schuld aan ernstig letsel.  

Oordeel rechtbank

De rechtbank stelt vast dat de werkgever werkzaamheden heeft laten verrichten door een jeugdige werknemer in de zin van het Arbobesluit. De werkgever heeft nagelaten een ri&e op te stellen waarbij tevens specifiek aandacht is besteed aan jeugdige werknemers. Verder heeft de werkgever geen adequaat toezicht gehouden terwijl de werkneemster werkte met een mechanische gehaktmachine die niet was voorzien van een beveiligde vleesinvoer. Daardoor waren de bewegende delen met de hand bereikbaar en de gevaren van het werken met dit arbeidsmiddel niet zo veel mogelijk beperkt. Dat de werkgever niet wist dat hij verplicht was een ri&e te maken en dat de gehaktmachine moest zijn voorzien van een vleesinvoerbak wordt door de rechtbank verworpen. Van een ondernemer mag worden verwacht dat hij op de hoogte is van de van toepassing zijnde regelgeving en een zekere deskundigheid heeft van het terrein waarop hij zich begeeft. Uit de verklaring, dat hij de werkneemster duidelijk had gewaarschuwd blijkt trouwens, dat hij wist dat het werken met de gehaktmachine op deze manier ernstige schade aan de gezondheid op kon leveren. Daarmee is het letsel aan zijn schuld te wijten en had hij, ter voorkoming, maatregelen moeten en kunnen treffen. Dat hij niet wist, dat zo’n machine is voorzien van een vleesinvoerbak acht de rechtbank gezien zijn jarenlange ervaring in de vleesbranche onwaarschijnlijk. De werkgever is daarmee tekortgeschoten in het zoveel mogelijk beperken van gevaar en heeft derhalve grovelijk onvoorzichtig, onachtzaam en nalatig gehandeld. De rechtbank veroordeelt de man tot een taakstraf van 100 uur. De eis was 200 uur en € 10.000, waarvan de helft voorwaardelijk (zie onder aantekening).  

Aantekening

Over de strafmaat kan het volgende worden gezegd: De eis van de officier van justitie was een taakstraf van 200 uren en een geldboete van € 10.000,-- waarvan € 5.000,-- voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar, met als bijzondere voorwaarde, dat werkgever binnen twee maanden via Arboned (de uitspraak vermeld Arbonet) een gekeurde ri&e opstelt, met directe uitvoerbaarheid.

De verdediging heeft de rechtbank verzocht om bij het bepalen van de straf rekening te houden met de omstandigheid, dat het ongeval grote impact op het werk en het leven van werkgever heeft gehad, dat de relatie tussen de werkgever en het slachtoffer en haar ouders nog steeds goed is, en dat het slachtoffer na het ongeval graag weer voor de werkgever wilde komen werken. Ook heeft de werkgever na het ongeval direct een nieuwe gehaktmachine aangeschaft en is hij gestart met het opstellen van een ri&e. Verder is een beroep gedaan op de beperkte financiële middelen van het bedrijf.

 

De rechtbank geeft aan, dat rekening wordt gehouden met de aard en de ernst van de gepleegde feiten, de omstandigheden waaronder deze zijn begaan en de persoon van de werkgever. Daarbij acht de rechtbank het van belang, dat de werkgever zich niet heeft gehouden aan de in de Arbowet en het Arbobesluit opgenomen bepalingen omtrent de veiligheid van werknemers en schuld heeft aan het ernstige letsel dat het slachtoffer heeft opgelopen. De werkgever is verplicht om passende en adequate maatregelen te nemen tegen de gevaren die op de arbeidsplaats aanwezig zijn. Dat heeft hij nagelaten door het slachtoffer te laten werken met een niet beveiligde gehaktmachine, terwijl hij wist dat deze machine gevaarlijk was omdat de bewegende delen met de vingers bereikbaar waren. De rechtbank rekent dit werkgever zwaar aan. Aan de andere kant weegt de rechtbank ook mee de bezorgde en behulpzame houding van de werkgever jegens het slachtoffer en haar familie na het ongeval. De verzekeringskwestie heeft hij voortvarend opgepakt en hij heeft na het ongeval bovendien direct maatregelen getroffen om herhaling te voorkomen. Hij is volgens de Justitiële Documentatie niet eerder wegens een strafbaar feit is veroordeeld. Daarmee acht de rechtbank – mede gelet op de straffen in vergelijkbare zaken - een werkstraf van 100 uur, subsidiair 50 dagen hechtenis passend. Anders dan de officier van justitie acht de rechtbank een geldboete niet passend. De rechtbank ziet evenmin aanleiding om een deel van de straf voorwaardelijk op te leggen teneinde de werkgever te bewegen tot het opstellen van een ri&e, omdat hij daarmee, gezien zijn verklaring op de zitting, al mee bezig is en het bestuursrecht bovendien voldoende mogelijkheden biedt om te handhaven op dit punt.

Over dit laatste kan worden opgemerkt, dat die handhaving toch minder effectief is dan de rechtbank suggereert, zeker nu het een onveilige machine van zo’n 30 jaar oude betrof!

Wettelijk kader:
Artikel 5 en 32 Arbeidsomstandighedenwet
Artikel 1.1, zesde lid Arbeidsomstandighedenbesluit
Artikel 3:2 Arbeidstijdenwet
Artikel 22c, 22d, 57, 91 en 308 Wetboek van Strafrecht
Artikel 1 Wet op de economische delicten

Bron: Rechtbank Zwolle, 12 februari 2018, ECLI:NL:RBOVE:2018:409

Uitspraken Historie

Bron / Datum
Vindplaats
Onderwerp
Rb Rotterdam, 16 jan 2018 ECLI:NL:RBROT:2018:248 Trainingscentrum is geen werkgever van cursisten
Ktr Leeuwarden, 27 sept 2017 ECLI:NL:RBNNE:2017:3709 Geen ontslag ondanks ongepaste WhatsApp naar stagiaire
Rb Amsterdam, 19 sept 2017 ECLI:NL:RBAMS:2017:6795 Hoofdaannemer en steigerbouwer moeten bijdragen aan kosten ongeval
Ktr Den Bosch, 1 juni 2017 ECLI:NL:RBOBR:2017:3039 Onzekerheid ongevalsoorzaak komt niet ten laste van werknemer
HR, 2 juni 2017 ECLI:NL:HR:2017:987
(JAR 2017, 171)
Arbeidsinspectie heeft niet gefaald bij toezicht asbestwerkzaamheden
CvdRM, 30 mrt 2017 Oordeelnr. 2017-37 Discriminatie wegens zwangerschap
RB Breda, 12 jan 2017 ECLI:NL:RBZWB:2017:184 Afvalcontainer is een arbeidsmiddel.
GH Den Bosch, 01 dec 2017 ECLI:NL:GHSHE:2016:5341 Voorschrift niet concreet genoeg: ontslag teruggedraaid.
Ktr Rotterdam, 2 dec 2016 ECLI:NL:RBROT:2016:9265 Onrechtmatige daad bij graafwerk
Rb Arnhem, 22 dec 2016 ECLI:NL:RBGEL:2016:7014 Dodelijk ongeval door schoonmaken van draaiende machine
Rb Zwolle, 09 aug 2016 ECLI:NL:RBOVE:2016:3086 Matiging boete voor heftruckongeval
GH Amsterdam, 24 mei 2016 ECLI:NL:GHAMS:2016:2005 Kelderluikcriteria getoetst aan val uit ziekenhuisbed
Rb Den Haag, 25 mei 2016 ECLI:NL:RBDHA:2016:6124 Brand in de meterkast
Kr Roermond, 23 dec 2015 JAR 2016, 84 Bloedtest op werk in strijd met persoonlijke integriteit
Rb Den Bosch, 24 mrt 2016 ECLI:NL:RBOBR:2016:912 Gevallen van rijdende aanhanger
Rb Overijssel, 01 feb 2016 ECLI:NL:RBOVE:2016:384 Asbestzaak en feitelijk leiding geven
Hof Arnhem, 26 aug 2014 ECLI:NL:GHARL:2014:6672 Hoofdaannemer én onderaannemer aansprakelijk voor ongeval uitzendkracht
Ktr Arnhem, 31 aug 2015 ECLI:NL:RBGEL:2015:5786 Ongeval in rijdende ambulance
Rb Zeeland-West-Brabant,
20 apr 2015 en 13 mei 2015
ECLI:NL:RBZWB:2015:2952
ECLI:NL:RBZWB:2015:3493
Veiligheidszorgsysteem: VCA* of gelijkwaardig?
Rb Rotterdam, 17 juni 2015 ECLI:NL:RBROT:2015:5641 Scheepswerf niet aansprakelijk voor brand partyschip
Rb Breda, 6 nov 2014 ECLI:NL:RBZWB:2014:7762 Matiging boete wegens schending evenredigheidsbeginsel
Hof Den Bosch, 31 maart 2015 ECLI:NL:GHSHE:2015:1104 Geen antislipzolen in zwembad
Hof Arnhem, 11 feb 2014 ECLI:NL:GHARL:2014:956 Gevallen over stofzuigerslang
HR, 5 dec 2014 ECLI:NL:HR:2014:3519 Teen kwijt bij lossen vracht.
Rb Den Haag, 20 mei 2014 ECLI:NL:GHDHA:2014:1661 Werkgever niet aansprakelijk voor val over gemorste koffieglijpartij op gedweilde vloer.
Ktr Amersfoort, 25 juni 2014 ECLI:NL:RBMNE:2014:4759 Glijpartij op gedweilde vloer.
RvS, 15 okt 2014 ECLI:NL:RVS:2014:3713 V&G plan ontslaat uitvoerder niet van eigen verantwoordelijkheid.
Rb Den Haag, 16 mei 2014 ECLI:NL:RBDHA:2014:6050 Gevangenisstraf voor fraudeur VCA-certificaten.
Ktr Tilburg, 18 aug 2014 ECLI:NL:RBZWB:2014:5966 Gevallen valkenier
Hof Den Haag, 5 aug 2014 ECLI:NL:GHDHA:2014:2519;
JAR 2014/226
Inlenend bedrijf zelf aansprakelijk voor schade.
Hof Den Bosch, 3 juni 2014 ECLI:NL:GHSHE:2014:1634 Stommiteit is nog geen bewuste roekloosheid!
Hof Den Haag, 25 febr 2014 ECLI:NL:GHDHA:2014:1524 Uitsluiting aansprakelijkheid door terreinborden? 
RvS, 08 jan 2014 ECLI:NL:RVS:2014:2 Zaagmachine onvoldoende afgeschermd.
Rb Rotterdam, 29 sept 2013 ECLI:NL:RBROT:2013:5867 Niet waarschuwen maar opruimen! 
Hof Den Bosch, 10 sept 2013 ECLI:NL:GHSHE:2013:4196 Kind valt van Container.
Rb Den Haag, 03 mei 2013 ECLI:NL:RBDHA:2013:CA3806 Inspraak stoffenbeoordeling REACH. 
RvS, Bestuursr. 13 maart 2013 LJN: BZ4006 Werkgever blijft zelf verantwoordelijk voor de veiligheid
RvS, 30 jan 2013 LJN: BY9911 Lijn van valgordel ondeugdelijk bevestigd
Rb Breda, 21 dec 2012 LJN: BY7000 Veroordeling directeur Chemie-Pack
HR, 23-03-2012 LJN: BV0616:JAR 2012, 110
RvdW 2012, 447
Opdrachtgever aansprakelijk voor ongeval zzp-er
Rb Den Haag, 16 mei 2012 LJN: BW7278

Wegschietende spijker.

HR, 22 juni 2012 LJN BW0393

Einduitspraak in zaak NEN-normen

Rb Rotterdam, 19 jan 2012 Arboprof Ongeval door val van ladder
Rb Den Bosch, 22 dec 2011 LJN: BV0172 Buurtvereniging ten onrechte beboet voor ongeval vrijwilliger
Hof Den Bosch, 12 juli 2011

Prg 2011, 214;LJN BR1513;

JAR 2011, 243

Onveilige transportband
Hof Amsterdam, 29 maart 2011

JAR 2011, 148:LJN: BQ2718

Manege aansprakelijk voor letsel vrijwilligster
Rb Utrecht, 18 oktober 2010 LJN: BO1022 Coördinatie op bouwplaats onvoldoende
Rb Middelburg, 29 sept 2010 LJN: BO0460 Chauffeur vorkheftruck niet schuldig aan ongeval
RvS, 30 juni 2010 LJN BM9661 Boete onterecht aan werkgever opgelegd
Ktr Sittard-Geleen, 12 mei 2010 LJN BM7053 Veiligheidsregels hebben de hoogste prioriteit
Rb Utrecht, 25 april 2010 LJN BN2963 Opdrachtgever aansprakelijk voor ongeval
RvS,17 feb 2010 LJN BL4120 Werkgever beboet voor gebruik onveilig arbeidsmiddel
Rb Middelburg, 30 sept 2009 LJN BK0742 Fatale val van heftruck 
Ktr Deventer, 14 juli 2009 LJN BJ6959 Ontslag wegens negeren (werk)instructies
Hof Leeuwarden, 03 febr 2009 JAR 2009, 74 Ladder moet veilig zijn
Rb Leeuwarden, 02 okt 2008 LJN BF5065 Boete ondanks CE-markering
Rb Zwolle, 17 sept 2008 LJN BF0802 Hulpverlening onder de maat
Hof Leeuwarden, 14 mei 2008 LJN BD2312 Zorgplicht is meer dan naleven wettelijk voorschrift
Hof Leeuwarden, 10 okt 2007 LJN BB5470 Hof vindt 23 kilo zwaar genoeg
Kant.recht. Utrecht, 06 dec 2007 LJN BC0253 Veiligheidsvoorschriften gelden ook bij haastwerk
Rb Groningen, 25 okt 2007 LJN BB6505
LJN BB6506

Boetes wegens explosie bij onderhoudswerk

HR, 17 april 2007 LJN AZ6717

Werkgever aansprakelijk voor rugletsel

Rb Amsterdam, 30 mei 2007 LJN BA6285 Hoge boete wegens elektrocutie
Ktr Rotterdam, 05 dec 2006 LJN AZ4533

Bedrijf moet zich aan de eigen regels houden

HR, 31 maart 2006 LJN AU6092

Hoge Raad komt tot gedeelde aansprakelijkheid in asbestzaak.

Hof Arnhem, 27 juni 2006 JAR 2006, 209

Minder salaris na sportblessures

Rb Alkmaar, 12 juli 2006 LJN AY3785 Een wespennest
Rb Breda, 24 mei 2006

LJN: AX4375; AX4430

LJN: AX4365; AX4435

Veroordelingen in strafzaak rond steigerongeval Amercentrale
Hof Den Haag, 03 febr 2006 LJN AV4680 Ontslag wegens agressie op de werkvloer
RvS, 01 febr 2006 LJN AV0978 Voldoende BHV-ers moeten binnen twee minuten inzetbaar zijn
HR, 20 jan 2006 LJN AT6013 Werkgever aansprakelijkheid voor ongeval met gehuurde cementpomp

Rb Haarlem, 30 nov 2005

LJN AU7346 Boete voor gemeente na fatale brand mag van rechter
HR, 25 nov 2005 LJN AT8782

Nader onderzoek nodig voor antwoord op verjaring asbestzaak

HR, 11 nov 2005  JAR 2005, 287 Waarschuwing voor gevaar machine niet voldoende