Uitspraak in het vizier

Op deze pagina wordt regelmatig een uitspraak geplaatst die van bijzondere waarde is voor de (rechts)praktijk, met name op het gebied van arbeidsomstandigheden en veiligheid. Voor uitspraken uit de dagelijkse praktijk van arbeidsomstandigheden en veiligheid verwijs ik naar de website van de NVVK, Jurisprudentie, Actueel en Archief. Deze site wordt elke maand door mij aangevuld met recente jurisprudentie. Daarnaast wordt in het tijdschrift Arbo Actueel elke veertien dagen de meest actuele rechtspraak op dit gebied opgenomen.

Boete wegens valgevaar bij afbreken steiger

Een inspecteur SZW krijgt een melding dat een werknemer bezig is met het afbreken van een systeemsteiger rond de plaatselijke kerktoren op een hoogte van ca. 15 meter. De man was niet aangelijnd en had volgens de controleur zo naar beneden kunnen vallen. Er volgt een boete van 21.600 euro die in beroep bij de rechtbank wordt verlaagd tot 16.200 euro. Hoger beroep van de werkgever is vergeefs.

Feiten

In mei 2014 krijgt een arbeidsinspecteur melding van een gevaarlijke arbeidssituatie in Dronrijp. Er was iemand op grote hoogte bezig met het afbreken van een systeemsteiger geplaatst bij de plaatselijke de parochiekerk Maria Geboorte kerktoren. Er zou zonder beschermingsmaatregelen op 15 meter hoogte worden gewerkt. Later die dag krijgt de inspecteur foto’s waarop hij constateert dat een persoon bij het afbreken van een systeemsteiger wordt blootgesteld aan valgevaar. Hij droeg geen valharnas en was niet aangelijnd. Ook andere voorzieningen ontbraken. Na bezoek op de locatie en hoor van de werknemer volgt een boete van € 21.600 wegens overtreding van art. 3.16 Arbobesluit. De werkgever maakt vergeefs bezwaar. In beroep benoemt de rechtbank een deskundige voor nader onderzoek. Die is van oordeel dat bij het afbreken collectieve voorzieningen mogelijk waren. Niettemin was de werkgever zich bewust van de risico’s en was voldoende instructie gegeven, gericht op het gebruik van Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s). De boete wordt gematigd met 25% tot € 16.200. De rechtbank acht dit een evenredige sanctie. De werkgever niet.

Oordeel Raad van State

Bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State voert de werkgever drie bezwaren aan. De deskundige die door de rechtbank is benoemd zou partijdig zijn omdat hij enkele jaren bij de Arbeidsinspectie heeft gewerkt. Maar volgens de Afdeling was de man als sinds mei 2000 als onafhankelijk bouwadviseur werkzaam. Verder heeft de rechtbank terecht geoordeeld, dat de totstandkoming van het deskundigenrapport geen aanleiding geeft voor twijfel aan de onpartijdigheid van de deskundige. Als tweede konden volgens de werkgever collectieve middelen, gezien de complexe constructie, niet worden toegepast. De afdeling stelt vast, dat er geschil is, of zich een situatie voordoet als bedoeld in artikel 3.16, vijfde lid Arbobesluit. Aanbrengen van collectieve voorzieningen in de vorm van voorloopleuningen zou grotere gevaren met zich meebrengen dan de arbeid ter beveiliging waarvan deze voorzieningen zouden moeten dienen. De werkgever heeft een risico-inschatting overlegd, gemaakt door een HVK-er aan de hand van een niet nader gemotiveerde formule. De gecertificeerde Hoger Veiligheidskundige van de inspectie heeft op de zitting bevestigd dat onderbouwing van de gekozen waarden ontbreekt, hetgeen de beoordeling volgens hem subjectief maakt. Ook zouden enkele gevolgen te laag zijn ingeschat en past de beoordelingsmethodiek niet goed op de situatie in deze zaak. Daarmee heeft de werkgever niet aannemelijk gemaakt, dat de rapporten van de deskundige zodanig gebrekkig waren dat de rechtbank die terzijde had moeten leggen. Ten slotte betoogt de werkgever, dat de boete niet was afgestemd op het aantal werknemers. Totaal gaat het om 130 werknemers, maar bij de steigerbouw werken slechts 20 man. Maar volgens de Afdeling laat dit onverlet, dat de boete mag worden opgelegd op grond van het totaal aantal werknemers. Het bedrijf geniet niet alleen omzet uit de steigerbouw maar ook van de overige activiteiten. Het beroep wordt verworpen.

Aantekening

De steigerbouwer heeft betoogd, dat wordt voorgeschreven dat de medewerkers, als een leuning ontbreekt bij het werken op hoogte, zich altijd zich moeten aanlijnen. Hij vond ook, dat hij er niets aan kon doen dat dit in deze situatie niet was gebeurd. Maar de minister en de Raad legden dit verweer terzijde en oordelen, dat sprake is van een zware overtreding.

De werkgever heeft drie bezwaren ingebracht. Daarbij speelt een belangrijke rol de ri&e waaruit zou blijken, dat het aanbrengen van collectieve voorzieningen in de vorm van voorloopleuningen grotere gevaren met zich zou brengen dan de arbeid ter beveiliging waarvan deze voorzieningen zouden moeten dienen. Hij heeft daarbij geconcludeerd dat het aanbrengen van voorloopleuningen vanaf een dicht gelegde werkvloer, niet risico-verhogend is en dat het aanbrengen van voorloopleuningen zeker geen groter gevaar met zich brengt dan het gevaar waartegen de leuningen beschermen, namelijk het gevaar van vallen van hoogte. De Afdeling geeft aan, dat al eerder is overwogen (ECLI:NL:RVS:2016:986, overweging 7.1), dat een bestuursrechter in beginsel mag afgaan op de inhoud van het verslag van een deskundige als bedoeld in artikel 8:47 van de Algemene wet bestuursrecht. Dat is slechts anders als dat verslag onvoldoende zorgvuldig tot stand is gekomen of zodanige gebreken bevat, dat het niet als basis voor de oordeelsvorming kan dienen. In dit geval twijfelt de Afdeling niet aan de zorgvuldige totstandkoming van de door de deskundige opgestelde verslagen. De werkgever heeft om de conclusies van de deskundige te weerleggen een brief van een Hoger Veiligheidskunde overlegd die aan de hand van een formule een risico-inschatting heeft gemaakt. De formule voor de waarde-toekenning was niet nader gemotiveerd. De (gecertificeerde) Hoger Veiligheidskundige van de Arbeidsinspectie, heeft op de zitting bevestigd dat een onderbouwing van de gekozen waarden ontbreekt. Dat maakt de beoordeling volgens hem subjectief.

Welke formulering precies is gebruikt wordt uit de gepubliceerde uitspraak niet duidelijk. Maar het zou de veel gebuikte risicobeoordeling van Fine en Kinney geweest kunnen zijn. Met deze praktische methode kunnen risico’s snel en eenvoudig worden gekwantificeerd, waarbij de risicoscore wordt berekend volgens de formule R = Ernst (E) x Blootstelling (B) x Waarschijnlijkheid (W). Er zijn waarden aangegeven voor E, B en W. Dit zijn echter geen wetenschappelijk gefundeerde waarden, maar meer praktische gegevens die behulpzaam kunnen zijn bij het inschatten van risico’s en de vermindering daarvan door het kwantificeren van de te nemen of genomen maatregelen.

De les uit dit verhaal is, dat bij de keuze van beschermingsmiddelen de arbeidshygiënische strategie goed in acht moet worden genomen.

Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak, 11 april 2018, ECLI:NL:RVS:2018:1222

Uitspraken Historie

Bron / Datum
Vindplaats
Onderwerp
Rb Zwolle, 12 febr 2018 ECLI:NL:RBOVE:2018:409 Vingers in gehaktmachine: 100 uur taakstraf voor werkgever
Rb Rotterdam, 16 jan 2018 ECLI:NL:RBROT:2018:248 Trainingscentrum is geen werkgever van cursisten
Ktr Leeuwarden, 27 sept 2017 ECLI:NL:RBNNE:2017:3709 Geen ontslag ondanks ongepaste WhatsApp naar stagiaire
Rb Amsterdam, 19 sept 2017 ECLI:NL:RBAMS:2017:6795 Hoofdaannemer en steigerbouwer moeten bijdragen aan kosten ongeval
Ktr Den Bosch, 1 juni 2017 ECLI:NL:RBOBR:2017:3039 Onzekerheid ongevalsoorzaak komt niet ten laste van werknemer
HR, 2 juni 2017 ECLI:NL:HR:2017:987
(JAR 2017, 171)
Arbeidsinspectie heeft niet gefaald bij toezicht asbestwerkzaamheden
CvdRM, 30 mrt 2017 Oordeelnr. 2017-37 Discriminatie wegens zwangerschap
RB Breda, 12 jan 2017 ECLI:NL:RBZWB:2017:184 Afvalcontainer is een arbeidsmiddel.
GH Den Bosch, 01 dec 2017 ECLI:NL:GHSHE:2016:5341 Voorschrift niet concreet genoeg: ontslag teruggedraaid.
Ktr Rotterdam, 2 dec 2016 ECLI:NL:RBROT:2016:9265 Onrechtmatige daad bij graafwerk
Rb Arnhem, 22 dec 2016 ECLI:NL:RBGEL:2016:7014 Dodelijk ongeval door schoonmaken van draaiende machine
Rb Zwolle, 09 aug 2016 ECLI:NL:RBOVE:2016:3086 Matiging boete voor heftruckongeval
GH Amsterdam, 24 mei 2016 ECLI:NL:GHAMS:2016:2005 Kelderluikcriteria getoetst aan val uit ziekenhuisbed
Rb Den Haag, 25 mei 2016 ECLI:NL:RBDHA:2016:6124 Brand in de meterkast
Kr Roermond, 23 dec 2015 JAR 2016, 84 Bloedtest op werk in strijd met persoonlijke integriteit
Rb Den Bosch, 24 mrt 2016 ECLI:NL:RBOBR:2016:912 Gevallen van rijdende aanhanger
Rb Overijssel, 01 feb 2016 ECLI:NL:RBOVE:2016:384 Asbestzaak en feitelijk leiding geven
Hof Arnhem, 26 aug 2014 ECLI:NL:GHARL:2014:6672 Hoofdaannemer én onderaannemer aansprakelijk voor ongeval uitzendkracht
Ktr Arnhem, 31 aug 2015 ECLI:NL:RBGEL:2015:5786 Ongeval in rijdende ambulance
Rb Zeeland-West-Brabant,
20 apr 2015 en 13 mei 2015
ECLI:NL:RBZWB:2015:2952
ECLI:NL:RBZWB:2015:3493
Veiligheidszorgsysteem: VCA* of gelijkwaardig?
Rb Rotterdam, 17 juni 2015 ECLI:NL:RBROT:2015:5641 Scheepswerf niet aansprakelijk voor brand partyschip
Rb Breda, 6 nov 2014 ECLI:NL:RBZWB:2014:7762 Matiging boete wegens schending evenredigheidsbeginsel
Hof Den Bosch, 31 maart 2015 ECLI:NL:GHSHE:2015:1104 Geen antislipzolen in zwembad
Hof Arnhem, 11 feb 2014 ECLI:NL:GHARL:2014:956 Gevallen over stofzuigerslang
HR, 5 dec 2014 ECLI:NL:HR:2014:3519 Teen kwijt bij lossen vracht.
Rb Den Haag, 20 mei 2014 ECLI:NL:GHDHA:2014:1661 Werkgever niet aansprakelijk voor val over gemorste koffieglijpartij op gedweilde vloer.
Ktr Amersfoort, 25 juni 2014 ECLI:NL:RBMNE:2014:4759 Glijpartij op gedweilde vloer.
RvS, 15 okt 2014 ECLI:NL:RVS:2014:3713 V&G plan ontslaat uitvoerder niet van eigen verantwoordelijkheid.
Rb Den Haag, 16 mei 2014 ECLI:NL:RBDHA:2014:6050 Gevangenisstraf voor fraudeur VCA-certificaten.
Ktr Tilburg, 18 aug 2014 ECLI:NL:RBZWB:2014:5966 Gevallen valkenier
Hof Den Haag, 5 aug 2014 ECLI:NL:GHDHA:2014:2519;
JAR 2014/226
Inlenend bedrijf zelf aansprakelijk voor schade.
Hof Den Bosch, 3 juni 2014 ECLI:NL:GHSHE:2014:1634 Stommiteit is nog geen bewuste roekloosheid!
Hof Den Haag, 25 febr 2014 ECLI:NL:GHDHA:2014:1524 Uitsluiting aansprakelijkheid door terreinborden? 
RvS, 08 jan 2014 ECLI:NL:RVS:2014:2 Zaagmachine onvoldoende afgeschermd.
Rb Rotterdam, 29 sept 2013 ECLI:NL:RBROT:2013:5867 Niet waarschuwen maar opruimen! 
Hof Den Bosch, 10 sept 2013 ECLI:NL:GHSHE:2013:4196 Kind valt van Container.
Rb Den Haag, 03 mei 2013 ECLI:NL:RBDHA:2013:CA3806 Inspraak stoffenbeoordeling REACH. 
RvS, Bestuursr. 13 maart 2013 LJN: BZ4006 Werkgever blijft zelf verantwoordelijk voor de veiligheid
RvS, 30 jan 2013 LJN: BY9911 Lijn van valgordel ondeugdelijk bevestigd
Rb Breda, 21 dec 2012 LJN: BY7000 Veroordeling directeur Chemie-Pack
HR, 23-03-2012 LJN: BV0616:JAR 2012, 110
RvdW 2012, 447
Opdrachtgever aansprakelijk voor ongeval zzp-er
Rb Den Haag, 16 mei 2012 LJN: BW7278

Wegschietende spijker.

HR, 22 juni 2012 LJN BW0393

Einduitspraak in zaak NEN-normen

Rb Rotterdam, 19 jan 2012 Arboprof Ongeval door val van ladder
Rb Den Bosch, 22 dec 2011 LJN: BV0172 Buurtvereniging ten onrechte beboet voor ongeval vrijwilliger
Hof Den Bosch, 12 juli 2011

Prg 2011, 214;LJN BR1513;

JAR 2011, 243

Onveilige transportband
Hof Amsterdam, 29 maart 2011

JAR 2011, 148:LJN: BQ2718

Manege aansprakelijk voor letsel vrijwilligster
Rb Utrecht, 18 oktober 2010 LJN: BO1022 Coördinatie op bouwplaats onvoldoende
Rb Middelburg, 29 sept 2010 LJN: BO0460 Chauffeur vorkheftruck niet schuldig aan ongeval
RvS, 30 juni 2010 LJN BM9661 Boete onterecht aan werkgever opgelegd
Ktr Sittard-Geleen, 12 mei 2010 LJN BM7053 Veiligheidsregels hebben de hoogste prioriteit
Rb Utrecht, 25 april 2010 LJN BN2963 Opdrachtgever aansprakelijk voor ongeval
RvS,17 feb 2010 LJN BL4120 Werkgever beboet voor gebruik onveilig arbeidsmiddel
Rb Middelburg, 30 sept 2009 LJN BK0742 Fatale val van heftruck 
Ktr Deventer, 14 juli 2009 LJN BJ6959 Ontslag wegens negeren (werk)instructies
Hof Leeuwarden, 03 febr 2009 JAR 2009, 74 Ladder moet veilig zijn
Rb Leeuwarden, 02 okt 2008 LJN BF5065 Boete ondanks CE-markering
Rb Zwolle, 17 sept 2008 LJN BF0802 Hulpverlening onder de maat
Hof Leeuwarden, 14 mei 2008 LJN BD2312 Zorgplicht is meer dan naleven wettelijk voorschrift
Hof Leeuwarden, 10 okt 2007 LJN BB5470 Hof vindt 23 kilo zwaar genoeg
Kant.recht. Utrecht, 06 dec 2007 LJN BC0253 Veiligheidsvoorschriften gelden ook bij haastwerk
Rb Groningen, 25 okt 2007 LJN BB6505
LJN BB6506

Boetes wegens explosie bij onderhoudswerk

HR, 17 april 2007 LJN AZ6717

Werkgever aansprakelijk voor rugletsel

Rb Amsterdam, 30 mei 2007 LJN BA6285 Hoge boete wegens elektrocutie
Ktr Rotterdam, 05 dec 2006 LJN AZ4533

Bedrijf moet zich aan de eigen regels houden

HR, 31 maart 2006 LJN AU6092

Hoge Raad komt tot gedeelde aansprakelijkheid in asbestzaak.

Hof Arnhem, 27 juni 2006 JAR 2006, 209

Minder salaris na sportblessures

Rb Alkmaar, 12 juli 2006 LJN AY3785 Een wespennest
Rb Breda, 24 mei 2006

LJN: AX4375; AX4430

LJN: AX4365; AX4435

Veroordelingen in strafzaak rond steigerongeval Amercentrale
Hof Den Haag, 03 febr 2006 LJN AV4680 Ontslag wegens agressie op de werkvloer
RvS, 01 febr 2006 LJN AV0978 Voldoende BHV-ers moeten binnen twee minuten inzetbaar zijn
HR, 20 jan 2006 LJN AT6013 Werkgever aansprakelijkheid voor ongeval met gehuurde cementpomp

Rb Haarlem, 30 nov 2005

LJN AU7346 Boete voor gemeente na fatale brand mag van rechter
HR, 25 nov 2005 LJN AT8782

Nader onderzoek nodig voor antwoord op verjaring asbestzaak

HR, 11 nov 2005  JAR 2005, 287 Waarschuwing voor gevaar machine niet voldoende