Column

Hieronder kunt u de column lezen die door mij is geschreven voor Arbo Actueel en/of Arbo-online. Regelmatig zal deze pagina ververst worden met de meest recente column.

Deze column is geplaatst in Arbo Actueel 2020, nr. 7 en Arbo Online

Coronakantoortuin

Via de NEN Nieuwsberichten zag ik de oproep, om deel te nemen aan de herziening van de norm ‘oppervlakte van kantoorwerkplekken’. Het gaat om de NEN-norm 1824. In november 2019 was over dit onderwerp een informatiebijeenkomst georganiseerd en de conclusie was dat de norm inderdaad toe was aan herziening. De manier van werken in een kantooromgeving is de afgelopen jaren kennelijk veranderd. Gewezen wordt op het gebruik van flexibele werkplekken en kantoortuinen. Dat sloot mooi aan bij de commotie die was ontstaan bij de klachten van de bedrijfsartsen over het werken in deze kantoortuinen en dan met name over de ruimtes met meer dan acht collega’s. Volgens 90% van de bedrijfsartsen noemen werknemers die bij de arts komen de kantoortuin als een van de oorzaken van het verzuim.

De kantoortuin, soms ook landschapskantoor genoemd, werd in de 50-er jaren in Duitsland ontwikkeld voor de indeling van kantoorruimte en maakte sinds de jaren 70 ook in de rest van West-Europa opgang. Het zou bijdragen aan de “democratisering" en "onthiërarchisering" in het bedrijf en ook de communicatie tussen medewerkers gemakkelijker en laagdrempeliger maken. En – wellicht nog belangrijker – het zou de productiviteit verhogen. Maar van die veronderstelde voordelen schijnt niet veel waar te zijn. Sterker nog, ze blijken niet te bestaan. Concentreren wordt moeilijk in een ruimte met bellende, pratende, lopende, koffiehalende en drinkende en (een enkele maal) zelfs lachende collega’s.

Ik heb de kantoortuin zelf altijd al een wangedrocht gevonden. Los nog even van de naam: ik heb nog nooit ergens iets gezien, wat minder leek op een tuin dan de zogeheten kantoortuin! Geen enkele privacy, slechte klimaatregeling, voor de een te warm, voor de ander veel te koud en doorgaans ook zeer slechte ventilatiemogelijkheden. In de meeste hoogbouw kunnen de ramen niet eens meer open. Wellicht is dat niet alleen gedaan om de klimaatregeling niet te verstoren maar is dat mede ingegeven met het oog op een wat cynische vorm van zelfmoordpreventie. Maar nu – in coronatijden – zouden in de anderhalvemetereconomie (fraai woord voor wordfeud of het aloude scrabble!) zes van de tien werkplekken niet bruikbaar zijn.

Tenminste, dat zou blijken uit een onderzoek dat de vastgoedadviseurs van Colliers International hebben gedaan. Om te kunnen voldoen aan de anderhalvemeter richtlijn zal zeker de helft van de werkplekken leeg moeten worden gehouden. Ook moet vaker worden schoongemaakt, en zo zouden er van de 2 miljoen werkplekken er 1,2 miljoen niet kunnen worden gebruikt. Maar er zullen zeker slimmeriken zijn, die dat weer op gaan lossen door schermen te plaatsen- net zoals nu al op de call centra worden gebruikt om de geluidsoverlast van de bellende collega’s te minimaliseren. De medewerkers worden zo dus weer eens op een andere manier opgehokt. Of dat ook coronabestendig is, waag ik te betwijfelen, gezien het doorsnee menselijk gedrag. Misschien dat we, net als nu al vaker het geval is, ook in de nabije toekomst iets meer thuis kunnen blijven werken. Ik doe dat al jaren en het bevalt me prima! Zeker door het fraaie uitzicht dat ik op mijn tuin heb. Een echte welteverstaan.

 Rob Poort