Column

Hieronder kunt u de column lezen die door mij is geschreven voor Arbo Actueel en/of Arbo-online. Regelmatig zal deze pagina ververst worden met de meest recente column.

Deze column is geplaatst in Arbo Actueel 2017 nr. 15

De onverwoestbare

De naam asbest komt van het Griekse asbestos dat onverwoestbaar of onvergankelijk betekent. De delfstof wordt al eeuwen gebruikt. Op Wikipedia lezen we, dat onbrandbare stof al door de Romeinen werd gebruikt als lijkwade voor koningen. Hierdoor werd de as van het vuur niet gemengd met de as van de edele. Niet in de oudheid, maar toch al weer meer dan een halve eeuw geleden bleken er echter ook nadelen aan de stof te zitten. Door inademing van kleine vezeldeeltjes zijn ernstige en op lange termijn vaak dodelijke aandoeningen mogelijk, zoals asbestose, longkanker en mesothelioom. In het jaarverslag van het Instituut voor asbestslachtoffers stond, dat vorig jaar 580 meldingen van slachtoffers met longvlieskanker waren ontvangen. Een recordaantal. De jaren ervoor lag dit aantal steeds rond de vijfhonderd. 

Bijna 25 jaar geleden nadat de gevolgen van asbest meer en meer bekend waren, werd in 1993 in Nederland een verbod op het gebruik van asbest van kracht. En nu is het de bedoeling, dat asbestdaken in Nederland worden verboden. Daarvoor zal nog wel de Wet milieubeheer moeten worden aangepast. Wanneer het verbod in werking treedt, moeten eigenaren van gebouwen met asbesthoudende dakbedekking deze vr 2024 verwijderen. Hierbij maakt het niet uit of dit dak in bezit is van een particulier, een bedrijf of de overheid. Ook de toestand van het dak is niet relevant voor het verbod. Daken in heel slechte, verweerde toestand moeten al eerder verwijderd worden. Het gaat om ongeveer 100 miljoen vierkante meter asbestcementplaten en men is al voortvarend begonnen.

Maar er dreigt vertraging bij de sanering. Volgens de saneerders komt dat door het aangescherpte arbobeleid van de Inspectie SZW. Knelpunt is het verbod op het werken met een hijskraan met open werkbak. Daarmee kun je ook bij grotere daken alle golfplaten verwijderen zonder over het dak te hoeven lopen. De Inspectie heeft in maart een brochure verspreid waarin op dit verbod is gewezen en treedt inmiddels handhavend op. Dat betekent, dat bij het gebruik van een hijskraan met werkbak het werk wordt stilgelegd. Daardoor komen lopende projecten stil te liggen en worden nieuwe afgeblazen. Uiteraard veroorzaakt de maatregel volgens de saneerders veel onrust en zijn zij soms zelfs genoodzaakt werk terug te geven. 

Dat diezelfde saneerders elkaar beconcurreren op prijs en veiligheid bleek in een uitzending van Nieuwsuur. Het is immers Big Business waarin ook de nodige beunhazen rondlopen die zich wellicht wat minder aan de regeltjes houden. Maar bij controles door de Inspectie SZW bij gecertificeerde bedrijven in 2015 bleek dat van deze bedrijven de helft zich niet aan de geldende regelgeving hield. Daarbij moet worden bedacht, dat 40-50% van de asbestverwijdering door niet-legale bedrijven wordt gedaan. Vorig jaar werden in totaal 80.000 uitgevoerd. Daarvan heeft de Inspectie SZW er 600 bezocht. Met de elf daarvoor beschikbare inspecteurs. Ik vrees, dat het Instituut voor asbestslachtoffers nog een lang leven beschoren zal zijn. En dat is meer dan erg.

Rob Poort