Column

Hieronder kunt u de column lezen die door mij is geschreven voor Arbo Actueel en/of Arbo-online. Regelmatig zal deze pagina ververst worden met de meest recente column.

Zorgwekkend

Volgens een zeer bekende Nederlander – mogelijk binnenkort weer de premier van dit land – leven we in een zeer gaaf land. Dat is voor een groot aantal bewoners gelukkig ook het geval. Maar helaas zien we ook de nodige berichten waaruit blijkt, dat het met sommige groepen in de samenleving minder goed of zelfs slecht gaat.  Het gaat dan bijvoorbeeld om minimale loonbetalingen, werkenden die als zzp-er door het leven gaan maar via deze schijnconstructie zelf geen enkele invloed kunnen uitoefenen op hun werk of werkomstandigheden, en meer fraaie constructies die doen denken aan het afvoerputje van de maatschappij. Werknemers als slachtoffer van de ‘race to the bottom’. En niet alleen landgenoten.

Er zijn immers ook nogal wat zogenoemde arbeidsmigranten die onder slechte omstandigheden moeten werken en daarover nauwelijks klagen. Niet alleen, omdat zij de Nederlandse taal niet beheersen of niet weten waar zij met hun klacht naar toe moeten, maar ook omdat klagen meestal betekent, dat je aan de dijk gezet zal worden. Oftewel: wieberen en terug naar je eigen thuisland. Vaak ergens in het Oosten van onze op zich fraaie Europese Unie. Of zelfs daarbuiten, waarbij dan ook nog sprake is van illegaal tewerkgestelde arbeiders. Het salonfähige woord “werknemers” acht ik op dergelijke situaties minder van toepassing.

Daaraan verbonden zie je vaak leefomstandigheden die je in een gaaf land – of beter gezegd: een beschaafd land - als het onze toch niet meer zou verwachten. Zoals eind vorig jaar in Lelystad, waar een bouwplaats tegelijk diende als locatie om de 18 bouwvakkers uit Georgië, Wit-Rusland en de Oekraïne – waarvan enkelen ook geen geldige papieren hadden - te laten wonen en slapen. Er waren zelfs huisdieren en diervoeding aangetroffen. Ik hoop maar, dat die voeding niet voor de bouwvakkers bestemd was. Of dichter bij huis; bij een simpel autobrandje in het buitengebied kreeg de brandweer informatie, dat in een schuur vlakbij veel mensen uit Oost-Europa waren ondergebracht. Zowel de bovenverdieping van de woning als de schuur was omgebouwd tot 14 slaapkamers met twee bedden per kamer. Maatregelen voor de brandveiligheid ontbraken, met alle risico’s van dien. Van de arbeidsmigranten werd wel een forse huur gevraagd.

Maar het kan nog slechter, zo bleek uit een controle in het Limburg. Daar troffen de inspecteurs van SZW en ILT acht vrachtwagenchauffeurs aan die (ik citeer) onder belabberde omstandigheden leefden op een parkeerplaats. Zij werkten voor een Litouwse onderneming (zoals bekend: ergens in Oost-Europa) en vertelden, dat zij op en af twee maanden in hun cabine in Nederland verblijven. Na het werk woonden zij in de cabine op de bezochte parkeerplaats, deden hun behoeften in de struiken en wasten zich met water dat zij zelf hadden meegenomen. Het vaste loon bedroeg € 65 per dag, ongeacht het aantal gewerkte uren. Volgens de chauffeurs werd voornamelijk gelost en geladen in Nederland, België en Duitsland. De meest opdrachten kwamen van een meubelgigant. De inspectie sprak over zorgwekkende leef- en werkomstandigheden. Terecht. Maar het is ook zorgwekkend, dat er werkgevers zijn die dit soort toestanden laten voortbestaan. Sommige transporteurs hebben zelfs in Oost Europese landen dochters gesticht. Ook hier is de ‘race to the bottom’ helaas nog niet ten einde.

Rob Poort