Column

Hieronder kunt u de column lezen die door mij is geschreven voor Arbo Actueel en/of Arbo-online. Regelmatig zal deze pagina ververst worden met de meest recente column.

Deze column is geplaatst in Arbo Actueel 2019, nr. 1

Een rondje

Zitten is het nieuwe roken las ik laatst. Het klinkt nogal heftig om langdurig zitten te vergelijken met roken. Maar meerdere onderzoeken geven negatieve gezondheidseffecten aan als men te lang en te veel zit. Zo meldt een onderzoeker van het VU medisch centrum dat mensen die dagelijks 8 tot 11 uur zitten 15% meer kans hebben om binnen 3 jaar te overlijden dan mensen die minder dan 4 uur per dag zitten. En volgens de site www.minder-zitten.nl – ja echt, die bestaat – van het Diabetes fonds is Nederland Europees kampioen zitten. Ongeveer één op de drie Nederlanders zit meer dan 7,5 uur per dag. Kortom: we hebben er mogelijk een nieuwe beroepsziekte bij – die ook nog eens fataal zou kunnen zijn.

Ziektes veroorzaakt door het werk zijn al zo oud als het werk zelf. Zo hadden de Romeinen in hun hele rijk openbare toiletten en baden van stralend wit marmer. Aangesloten op een riool waarvan de afvoeren vaak waren verstopt met als gevolg dat de vloeren nat waren van overstromend water en urine. Het openmaken van een verstopte riool was zeer risicovol en werd dan ook opgedragen aan slaven of strafgevangenen. Die daardoor minder kans hadden op een lang leven. Dat wijst ook een onderzoek uit naar de gezondheid van de rioolwerkers in de Parijse riolen rond 1900. Een derde van hen stierf binnen 10 jaar. Ook wel direct door het soms spontaan vrijkomend zwavelwaterstofgas. Dat stond bekend als een ‘coup de plomb’. Vrij fataal dus.

Sinds de komst van de computer zijn we bekend met de muisarm als beroepsziekte. Minder bekend zijn de mop-arm en de wringpols. Zij worden gezien als een nieuwe vorm van RSI. Doordat schoonmakers steeds op eenzelfde manier met hun mop de vloeren boenen, krijgen ze last van stijfheid en pijn in hun polsen en armen. De omvang van het probleem is niet bekend. Dat geldt ook voor de Monkey Shoulder. Een aandoening die vooral in Schotland voorkwam. Vroeger keerde men bij whiskydestilleerderijen op de moutvloer het geëeste graan met de hand. Ook wel ellenbogenstoom genoemd. Dat gebeurde om de zes uur met een brede houten schep. Dit was zwaar werk en de mannen hadden regelmatig last van spierblessures aan de schouder door het draaien. Deze blessure werd als een ‘Monkey Shoulder’ aangeduid. Voor de liefhebber: de blend met die naam is een prima whisky.

Maar er bestaan ook minder bedreigende beroepsziekten. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de deukdijen, door medici met de Latijnse naam Lipoatrophia Semicircularis aangeduid. Zij ontstaan door continue aanraking met elektrisch geladen stalen bureaus. Volgens de geleerden komt het euvel vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. De aandoening is niet levensbedreigend of hinderlijk maar redelijk ontsierend. Het is vooral een cosmetisch probleem en zeker geen lichamelijke kwaal die beperkingen oplevert: je kunt er zelfs gewoon mee sporten. Het komt veel voor bij mensen die zittend werk verrichten. Waarmee we weer terug zijn bij het nieuwe roken. Daar ben ik gelukkig al lang geleden mee gestopt. Maar ik denk dat het nu wel tijd wordt, om een rondje te gaan lopen. Een rondje voor en van de zaak.

Rob Poort